Giày bảo hộ cách điện là gì? Tiêu chuẩn, cách chọn và sử dụng

Giày bảo hộ cách điện là trang bị cần thiết đối với thợ điện, nhân viên bảo trì hệ thống điện và người thường xuyên làm việc gần thiết bị có nguy cơ rò điện. Tuy nhiên, không phải đôi giày bảo hộ nào có đế cao su cũng có khả năng cách điện; giày cách điện cũng không giống giày chống tĩnh điện. Việc lựa chọn sai có thể khiến người lao động hiểu nhầm về mức độ bảo vệ của thiết bị.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu đặc điểm của giày bảo hộ cách điện, quy chuẩn áp dụng tại Việt Nam, cách lựa chọn và bảo quản. Cuối bài là thông tin tham khảo về hai mẫu Worket 193I và Worket 176 được hãng xếp vào nhóm giày cách điện.

Giày bảo hộ cách điện là gì?

Giày bảo hộ cách điện (còn gọi là giày cách điện hoặc giày dành cho thợ điện) là loại giày được thiết kế và thử nghiệm nhằm hạn chế dòng điện truyền từ chân người mang xuống mặt đất trong những điều kiện thử nghiệm xác định. Theo nội dung QCVN 15:2013/BLĐTBXH được đề cập trong tài liệu, giày hoặc ủng cách điện được sử dụng cho người làm việc với hoặc ở gần trang bị điện có điện áp không quá 1.000 V xoay chiều.

Cần lưu ý, giày bảo hộ cách điện chỉ là một phần trong hệ thống bảo vệ cá nhân. Người lao động vẫn phải tuân thủ quy trình cô lập nguồn điện, kiểm tra hết điện, sử dụng găng tay và dụng cụ cách điện phù hợp. Không nên xem giày là biện pháp duy nhất để phòng tránh tai nạn điện.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của giày cách điện

Một đôi giày cách điện thường có phần thân giày, đế ngoài, lớp lót và cấu trúc bảo vệ bàn chân. Trong đó, phần đế và các lớp vật liệu tiếp xúc với mặt sàn có vai trò quan trọng đối với khả năng cách điện. Vì vậy, đế giày cần luôn nguyên vẹn; vết nứt, thủng, mòn sâu hoặc vật nhọn đâm xuyên đều có thể làm giảm khả năng bảo vệ.

Dòng điện có thể chạy qua cơ thể khi hình thành mạch dẫn giữa điểm tiếp xúc mang điện và mặt đất. Giày cách điện được thiết kế để tăng trở kháng trên đường truyền từ bàn chân xuống sàn, qua đó hạn chế dòng điện đi qua cơ thể trong điều kiện thử nghiệm.

Phân biệt giày bảo hộ cách điện và giày chống tĩnh điện

Hai loại giày này thường bị nhầm lẫn vì đều liên quan đến đặc tính điện. Tuy nhiên, mục đích sử dụng của chúng khác nhau:

Vì vậy, giày chống tĩnh điện không được dùng thay giày cách điện khi làm việc với điện lưới. Ngược lại, giày cách điện cũng không có chức năng xả tĩnh điện theo yêu cầu của dây chuyền điện tử. Hãy căn cứ vào nguy cơ tại nơi làm việc để chọn đúng loại giày.

Tiêu chuẩn giày bảo hộ cách điện tại Việt Nam

• QCVN 15:2013/BLĐTBXH và BS EN 50321

Theo tài liệu, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 15:2013/BLĐTBXH về an toàn lao động đối với giày hoặc ủng cách điện quy định sản phẩm dùng khi làm việc với hoặc gần trang bị điện có điện áp không quá 1.000 V xoay chiều phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của BS EN 50321:2000. Quy chuẩn cũng đề cập đến các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng giày hoặc ủng cách điện.

• Kiểm tra chứng nhận và nhãn sản phẩm

Đối với giày hoặc ủng cách điện nhập khẩu, tài liệu nêu yêu cầu chứng nhận hợp quy; sản phẩm lưu thông cần có dấu hợp quy và nhãn theo quy định. Khi mua giày bảo hộ cách điện, người dùng nên đề nghị đơn vị bán cung cấp hồ sơ chứng nhận tương ứng, đồng thời kiểm tra thông tin trên nhãn. Không nên chỉ dựa vào lời giới thiệu hoặc một con số in trên giày để kết luận sản phẩm đủ điều kiện sử dụng cho công việc điện.

• Thông số 14.000 V có đồng nghĩa được làm việc ở điện áp đó?

Không. Thông số 14.000 V trong 1 phút là mức điện áp thử nghiệm được nhà sản xuất công bố cho một số mẫu, không phải mức điện áp làm việc an toàn. Việc sử dụng phải căn cứ vào tiêu chuẩn áp dụng, hồ sơ chứng nhận, hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình an toàn tại đơn vị. Với công việc điện áp cao, người lao động cần trang bị bảo vệ chuyên dụng tương ứng; không thể chỉ dựa vào một đôi giày.

Những ai nên sử dụng giày bảo hộ cách điện?

Giày bảo hộ cách điện có thể được xem xét cho những vị trí thường xuyên làm việc với hoặc ở gần thiết bị điện, với điều kiện sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn và yêu cầu công việc. Một số nhóm nghề thường gặp gồm:

• Thợ điện dân dụng và thợ điện công nghiệp.
• Kỹ thuật viên bảo trì tủ điện, tủ bảng điện và hệ thống phân phối điện.
• Nhân viên vận hành máy móc, dây chuyền sản xuất có liên quan đến hệ thống điện.
• Nhân sự kỹ thuật làm việc gần thiết bị có nguy cơ rò điện.
• Đội bảo trì tại nhà máy, nhà xưởng, kho hàng và tòa nhà.

Cách chọn giày bảo hộ cách điện phù hợp

• Ưu tiên hồ sơ chứng nhận và thông tin kỹ thuật

Đây là yếu tố cần kiểm tra trước tiên. Hãy xác định giày có chứng nhận, dấu hợp quy và nhãn phù hợp hay không; đồng thời hỏi rõ tiêu chuẩn thử nghiệm và phạm vi sử dụng. Nếu người bán không cung cấp được hồ sơ cần thiết, không nên mặc định sản phẩm là giày cách điện đạt yêu cầu.

• Lựa chọn theo môi trường làm việc

Cần xem xét điều kiện làm việc trong nhà hay ngoài trời, nền khô hay ẩm, có dầu mỡ hoặc hóa chất hay không. Môi trường ẩm ướt có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn, do đó không sử dụng giày khi đang ướt hoặc khi đế bị bám bẩn, hư hỏng. Hãy đối chiếu khả năng chống trượt, độ bền và vật liệu của giày với điều kiện thực tế.

• Chọn kích cỡ và độ thoải mái

Giày cần vừa chân, giữ bàn chân ổn định nhưng không gây bó chặt khi di chuyển hoặc đứng làm việc trong thời gian dài. Với người thường xuyên làm việc trong môi trường nóng, thiết kế nhẹ và thoáng khí có thể giúp tăng sự thoải mái. Dù vậy, yếu tố thoáng khí không thay thế yêu cầu về chứng nhận và khả năng cách điện.

Tham khảo giày bảo hộ cách điện Worket

Worket (Ziben) là thương hiệu giày bảo hộ có xuất xứ từ Hàn Quốc, hướng đến nhu cầu bảo vệ bàn chân trong nhiều môi trường lao động khác nhau. Các dòng giày của Worket được phát triển với sự chú trọng đến kết cấu bảo vệ, độ bền, sự thoải mái và tính tiện dụng khi mang trong ca làm việc. Khi lựa chọn sản phẩm, người dùng nên xem thông số của từng mã cụ thể thay vì suy rộng đặc tính của một mẫu cho toàn bộ thương hiệu.

Trong nhóm sản phẩm được hãng giới thiệu là giày cách điện, Worket có hai mẫu đáng tham khảo là Worket 193I và Worket 176. Mỗi mẫu có thiết kế khác nhau, phù hợp với thói quen sử dụng và yêu cầu thoải mái riêng. Dù lựa chọn mẫu nào, người mua vẫn cần kiểm tra hồ sơ chứng nhận hợp quy và xác nhận sản phẩm đáp ứng yêu cầu công việc tại Việt Nam trước khi đưa vào sử dụng.

Giày cách điện Worket 193I: thiết kế nhẹ và thoáng khí

Worket 193I (tên mã cũ ZB-193I) có phối màu đen, phần thân kết hợp da tổng hợp và lưới. Cấu trúc này hướng đến sự thông thoáng, phù hợp với người phải mang giày trong thời gian dài. Theo thông tin trong tài liệu sản phẩm, phần đế gồm cao su, lớp lót chống đâm xuyên và phylon.

Với thiết kế thân lưới, Worket 193I có thể phù hợp với người ưu tiên cảm giác nhẹ và thoáng khi làm việc. Tuy nhiên, trước khi sử dụng cho công việc điện, cần đối chiếu thông số công bố với chứng nhận hợp quy theo QCVN 15:2013/BLĐTBXH và hướng dẫn chính thức của nhà sản xuất.

Giày cách điện Worket 176: tiện lợi với quai dán

Worket 176 có màu navy, thân giày bằng da bò phủ màng PU và sử dụng băng dán Velcro để đóng/mở. Thiết kế quai dán giúp người dùng mang hoặc tháo giày nhanh chóng, đồng thời mẫu giày có đệm cổ chân mềm. Theo thông tin trong tài liệu, đế ngoài có cấu trúc hai lớp; hãng công bố mức thử nghiệm 14.000 V trong 1 phút và dòng rò không quá 5 mA.

So với Worket 193I, điểm dễ nhận thấy ở Worket 176 là thiết kế thân da và quai dán tiện dụng. Mẫu này có thể là lựa chọn tham khảo cho người thường xuyên phải mang, tháo giày trong quá trình làm việc. Người mua vẫn cần kiểm tra kích cỡ, tình trạng sản phẩm và hồ sơ chứng nhận trước khi sử dụng.

Cách sử dụng và bảo quản giày bảo hộ cách điện

• Kiểm tra giày trước mỗi ca làm việc

Quan sát toàn bộ thân và đế giày để phát hiện vết nứt, thủng, mòn sâu, biến dạng hoặc vật nhọn cắm vào đế. Nếu phát hiện hư hỏng, không tiếp tục sử dụng đôi giày đó cho công việc có nguy cơ điện.

• Không mang giày ướt hoặc bám bẩn

Không sử dụng giày khi bị ướt hoặc dính nhiều dầu mỡ, bụi bẩn. Hãy vệ sinh theo hướng dẫn của nhà sản xuất và để giày khô hoàn toàn trước khi mang lại. Không tự ý dùng dung môi hoặc hóa chất có thể làm hỏng vật liệu.

• Bảo quản đúng cách và thử nghiệm định kỳ

Theo nội dung QCVN 15:2013/BLĐTBXH được trích trong tài liệu, giày cách điện cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nguồn nhiệt và dung môi có hại; đồng thời phải sử dụng đúng mục đích, theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Tài liệu cũng nêu yêu cầu thử nghiệm giày hoặc ủng cách điện ít nhất 6 tháng một lần. Sau mỗi lần thử nghiệm cần lập biên bản và dán tem thể hiện kết quả, ngày thử nghiệm tiếp theo; sản phẩm không đạt không được tiếp tục sử dụng để bảo vệ chống điện giật.

Đơn vị sử dụng cần tổ chức theo dõi hồ sơ kiểm tra, thử nghiệm và thay thế theo quy định áp dụng. Không tự suy đoán thời hạn sử dụng chỉ dựa trên hình thức bên ngoài của giày.

• Khi nào cần thay giày bảo hộ cách điện?

Nên ngừng sử dụng và kiểm tra, thay mới giày khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

Đế giày bị mòn sâu, nứt hoặc thủng.

Có vật nhọn hoặc vật kim loại đâm vào đế.

Thân giày hoặc đế bị biến dạng rõ rệt.

Kết quả thử nghiệm định kỳ không đạt yêu cầu.

Giày từng gặp sự cố điện hoặc bị hóa chất, dung môi làm hư hỏng.

Câu hỏi thường gặp về giày bảo hộ cách điện

1. Giày cách điện có thay thế được găng tay cách điện không?

Không. Giày cách điện chỉ là một phần của phương tiện bảo vệ cá nhân. Người lao động cần sử dụng kết hợp với găng tay, dụng cụ và các thiết bị bảo vệ điện phù hợp, đồng thời tuân thủ quy trình an toàn.

2. Giày chống tĩnh điện có dùng thay giày cách điện được không?

Không. Giày chống tĩnh điện giúp kiểm soát và tiêu tán điện tích tĩnh, trong khi giày cách điện được thiết kế để hạn chế dòng điện truyền qua cơ thể trong điều kiện thử nghiệm quy định. Hai loại không có chức năng thay thế nhau.

3. Giày cách điện có chống nước không?

Không phải tất cả giày cách điện đều có khả năng chống nước. Cần kiểm tra thông số riêng của từng mẫu. Với Worket 193I, tài liệu sản phẩm được cung cấp không nêu lớp lót chống nước; do đó cần tránh sử dụng khi giày ướt hoặc ngập nước.

4. Giày cách điện sử dụng được trong bao lâu?

Không có một thời hạn cố định áp dụng cho mọi đôi giày. Tuổi thọ phụ thuộc vào tần suất sử dụng, môi trường làm việc, cách bảo quản và kết quả thử nghiệm định kỳ. Cần ngừng sử dụng khi giày hư hỏng hoặc không đạt thử nghiệm.

Mua giày bảo hộ cách điện Worket ở đâu?

Nếu đang tìm kiếm giày bảo hộ cách điện có thiết kế tiện dụng và phù hợp với nhu cầu làm việc hằng ngày, giày bảo hộ Worket là thương hiệu bạn có thể tham khảo. Là thương hiệu giày bảo hộ đến từ Hàn Quốc, Worket phát triển các dòng sản phẩm hướng đến sự kết hợp giữa khả năng bảo vệ bàn chân, độ bền và cảm giác thoải mái khi sử dụng. Danh mục của hãng có nhiều kiểu dáng và cấu trúc khác nhau, phục vụ các môi trường lao động đa dạng; trong đó Worket 193I và Worket 176 là hai mẫu được tài liệu sản phẩm xếp vào nhóm giày cách điện.

Worket 193I phù hợp để tham khảo nếu bạn ưu tiên thiết kế thân lưới thoáng khí, trong khi Worket 176 có kiểu dáng thân da cùng quai dán Velcro thuận tiện khi mang và tháo. Sự khác biệt về cấu tạo giúp người dùng cân nhắc theo điều kiện làm việc, thói quen sử dụng và cảm giác mang mong muốn. Dù chọn mẫu nào, bạn cũng nên kiểm tra kỹ thông số, kích cỡ, tình trạng sản phẩm và đặc biệt là giấy chứng nhận hợp quy, dấu hợp quy cùng nhãn hàng hóa trước khi quyết định.

Khi tìm mua giày Worket, hãy lựa chọn đơn vị phân phối có thông tin sản phẩm rõ ràng, tư vấn đúng nhu cầu và có khả năng cung cấp tài liệu kỹ thuật cần thiết. Bạn có thể liên hệ đơn vị bán hàng để được hỗ trợ chọn size, tìm hiểu chính sách bảo hành và xác minh hồ sơ của từng mã giày. Đừng chỉ lựa chọn dựa trên con số điện áp thử nghiệm được quảng cáo; sự phù hợp với tiêu chuẩn và yêu cầu an toàn tại nơi làm việc mới là yếu tố quan trọng nhất.